Historia
Świetny rozwój miasta zahamowała na krótko klęska poniesiona przez A. w wojnie pelopo-neskiej (431-404) ze Spartą. Zburzone fortyfikacje w kilka lat później odbudowano. WIV w. p.n.e. A. odzyskały swą świetność, gł. jako centrum życia umysłowego (Platon i jego Akademia, Arystoteles). Utrata niepodległości Grecji 338 na rzecz Macedonii zmniejszyła rolę polit., lecz nie kulturalną A. Miasto zdobyło się jeszcze na ukończenie kamiennego teatru Dionizosa i Stadionu Panatenajskiego. Od okresu hellenistycznego (323-30 p.n.e.) A. zaznały opieki wielu możnych protektorów: Eumenesa II, króla pergameńskiego, Attalosa II. A. sprzymierzone z Mitrydatesem IV, królem Pontu, przeciw Rzymowi zostały przez Sullę zdobyte (86 p.n.e.) i zniszczone. Odtąd są już tylko centrum nauk., otoczonym opieką cesarzy rzym., np. Hadriana, który założył nową dzielnicę, Hadrianopolis, wzniósł łuk i bibliotekę swego imienia przy nowym rynku i dokończył rozpoczętą przez Pizystratydów budowę Olimpiejonu ? ogromnej świątyni Zeusa.