ATENY, Athenai, stoi. i największe m. Grecji, gł. ośrodek życia polit., gosp. i kulturalnego kraju; poło­żone w odległości 5 km od Zat. Sarońskiej (M. Egej­skie), na małej równinie, przeciętej rzekami Kefissos i Ilissos, otoczonej górami: Hymet (na zach.), Egaleos (na wsch.), Pentelikon i Parnis (na pn.). Miasto roz­winęło się wokół wzgórz: Akropolu (157 m n.p.m.) i Likabetu (278 m n.p.m.); przedmieścia ciągną się aż do oddalonych o 8 km portów Pireus i Faleron. Liczba ludności: 1920 — 292,8 tys. mieszk., 1940 — 481,2 tys. mieszk., 1951 — 565,1 tys. mieszk.; zespół miejski: 1920 — ok. 600 tys. mieszk., 1940 — 1,1 min mieszk., 1951 — 1,4 min mieszk. Najstarsza część współczesnego miasta, zbudowana przez Turków, o wąskich, krętych ulicach, rozciąga się na pn.-wsch. od Akropolu; wokół niej, zwłaszcza w kierunku pd. i pd.-zach., ku Pireu-sowi, rozciągają się dzielnice nowoczesne. A. są sie­dzibą najważniejszych gr. przedsiębiorstw handl. i przem. oraz największych banków. W zespole miejskim A. skupia się ok. ^x/₅ wszystkich zakładów przem. Gre­cji, które dostarczają ok. 70% produkcji przem. kraju; niewielkie zakłady hutn., stocznie i doki remontowe, przemysł maszynowy, chem., włókienniczy (wełniany i bawełniany) oraz produkcja wysokogatunkowych win i papierosów. Pireus jest dużym ośrodkiem handl. i naj­większym portem kraju; w Pireusie oraz na pobliskiej wyspie Salaminie mieszczą się bazy marynarki wojen­nej. Port lotniczy A. (Elinikon) skupia wiele linii z Europy do krajów Azji i Afryki; A. są ważnym węzłem kolejowym i drogowym. Miasto jest siedzibą króla, par­lamentu i rządu oraz metropolity greckokat. W A. mie­ści się Akad. Nauk i wyższe uczelnie (w tym uniw. i wyższa szkoła techn.). Ze względu na liczne zabytki kul­tury i sztuki antycznej oraz malownicze położenie A. są jednym z najbardziej atrakcyjnych na świecie ośrodków międzynar. turystyki.